Diabetes en de seizoenen: wat verandert er eigenlijk?

Waarom temperatuur invloed heeft op je bloedsuiker, huid en materiaal — en wat je daaraan kunt doen

Diabetes heb je het hele jaar door, maar de omstandigheden waarin je je bloedsuiker onder controle probeert te houden, veranderen voortdurend. Hittegolven, vrieskou, zonlicht of juist droge lucht in huis: al deze factoren kunnen invloed hebben op je lichaam en je diabetesmateriaal. Veel mensen met diabetes merken bijvoorbeeld dat ze in de zomer vaker last hebben van hypo’s, terwijl in de winter hun waarden juist stijgen of de huid extreem droog wordt.

In dit artikel lees je hoe je lichaam en je hulpmiddelen reageren op temperatuurwisselingen, en hoe je daar het beste op kunt inspelen.

Zomer: zweet, hypo's en loslatende sensoren

De zomer lijkt op het eerste gezicht gunstig. Je beweegt vaak meer, eet lichter en je lichaam gebruikt energie om af te koelen. Maar juist dat mechanisme kan bij diabetes voor verrassingen zorgen. Door hitte en transpiratie werkt insuline vaak sneller, waardoor je bloedsuiker eerder daalt. Vooral bij buitenactiviteiten of na het zwemmen zijn hypo’s geen uitzondering. Je diabetesmateriaal heeft ook te lijden onder zomerse omstandigheden. Sensoren kunnen loslaten door zweet, pleisters verliezen hun plaklaag en insuline raakt sneller bedorven als die te warm wordt bewaard.

Wat kun je doen in de zomer?

• Bewaar je insuline koel, bijvoorbeeld in een penkoeler of isolatietasje.
• Fixeer je glucosesensor extra met een pleister of patch die geschikt is voor transpiratie.
• Drink voldoende water. Gebruik eventueel O.R.S. tabletten bij veel zweten.
• Meet je bloedsuiker vaker, zeker na inspanning of zonblootstelling. Je waarden kunnen sneller dalen dan je gewend bent. 

Winter: droge huid, trage insuline en stijgende waardes

In de winter keert het effect vaak om. Je lichaam verbruikt minder energie, je blijft vaker binnen en koude spieren nemen insuline trager op. Daardoor stijgen de bloedsuikerwaarden soms sneller dan verwacht. Tegelijkertijd wordt je huid kwetsbaarder. Door de droge lucht van de verwarming en de kou buiten droogt je huid sneller uit. Vooral de benen, handen en armen worden schraal, pijnlijk of gevoelig. Dit is extra lastig als je daar prikt of sensorpleisters gebruikt. Wondjes of barstjes genezen ook trager bij diabetes.

Wat kun je doen in de winter?

• Smeer je huid dagelijks in met een voedende (parfumvrije) crème.
• Draag handschoenen buiten, zeker bij gevoelige vingers of neuropathie.
• Blijf voldoende bewegen, ook binnenshuis. Zelfs een korte wandeling per dag helpt om je bloedsuiker stabiel te houden. 

Je diabetesmateriaal heeft óók last van het weer

Niet alleen je lichaam, maar ook je diabetesmateriaal is gevoelig voor temperatuurwisselingen. Teststrips reageren minder goed op te koude temperaturen. Sensoren kunnen loslaten of minder betrouwbaar meten bij hitte of veel zweet. Meetresultaten kunnen bij te hoge of te lage temperaturen afwijkend zijn, en in extremere temperaturen kan de meter geheel stoppen met werken. Voor betrouwbare resultaten is het verstandig om je materiaal extra te beschermen:

• Gebruik stevige etuis of beschermhoezen voor je bloedglucosemeter en bijbehorende materialen.
• Bewaar teststrips op een donkere, koele plek.
• Overweeg om een reservemeter mee te nemen als je voor langere tijd op pad gaat (bijvoorbeeld wanneer je op vakantie gaat).

Vergeet de mentale kant niet

Vaak wordt de impact van de seizoenen op je stemming en motivatie onderschat. In de winter kun je sneller last hebben van somberheid of vermoeidheid. In de zomer kun je je weer sneller overprikkeld of loom voelen. Deze veranderingen kunnen effect hebben op je eetpatroon, slaapschema en je energie en dat zie je uiteindelijk terug in je bloedsuikerwaarden. Ook daarom is het altijd goed om voorbereid te zijn: dan zijn de moeilijke dagen toch net ietsje makkelijker.

Je hoeft je routine niet volledig om te gooien bij elk seizoen, maar het is goed om er stil bij te staan dat het seizoen (indirect) effect kan hebben op jouw bloedsuikerwaardes. Houd rekening met de invloed van het weer op je lichaam, verzorg je huid extra goed en bescherm je materiaal tegen extreme temperaturen. Zo houd jij de regie over jouw diabetes, in ieder seizoen.